تبلیغات
شیعه چه می گوید ؟ - قضا و قدر در تفکر شیعه

عقیده شیعه در مورد قضا و قدر

قضا و قدر یكی از اعتقادات اصیل اسلامی است كه متاسفانه مورد تحریف واقع گردیده و همین معنای تحریفی یكی از عوامل عقب ماندگی مسلمانان بوده است . تصوری كه غالب مسلمانان از این مفهوم اعتقادی دارند , آن است كه خداوند سرنوشت همه ابنای بشر را از روز نخست معین و مقدر كرده و از این رو انسان ها هیچ راه گریزی از آنچه خدا برایش مقدر ساخته است ، ندارد. آنان بر این باورند كه انسان مجبور است همان مسیری را طی كند كه خدا برایش مشخص ساخته و بشر در انتخاب و تعیین سرنوشت خویش هیچگونه اختیاری ندارد. او هرچه انجام می دهد ، همان است كه خداوند برایش مقدر كرده و اگر كاری را انجام نمی دهد نیز به این خاطر است كه خدا آن را برایش مقدر نكرده است .

        طبیعی است این دیدگاه اختیار را از انسان سلب می  كند و او را موجودی منفعل می سازد كه ماشین وار كارهایی را كه خداوند برایش دیكته كرده است ، انجام می دهد خود او در بهبودی یا تیره روزی خویش هیچ نقشی ندارد . اگر این برداشت از قضا و قدر واقعا در انسان رسوخ بكند و علاوه بر اعتقاد به آن باور هم پیدا كند و مطابق آن عمل كند ، زندگی آن شخص جز با عقب ماندگی و فلاكت همراه نخواهد بود چرا كه او نه در بهبودی وضع و موقعیت خود برایش نقشی قایل است و نه در شكست و بدبختی خویش. هرچه برایش اتفاق می افتد همه را به گردن خدا می اندازد و شكست ها را هم نتیجه تقدیرات خدایی . از این جهت تلاش برای جبران شكست ها و بهبودی اوضاع برای او مفهومی نخواهد داشت .

         اما شیعیان علاوه بر اینكه به قضا و قدر خداوند  اعتقاد كامل و راسخ دارند ، انسان را در انتخاب زندگی و راه و همچنین همه اعمال و افعالش كاملا آزاد و مختار می داند . زیرا مجبور بودن انسان هم با وجدان و عقل انسان سازگار نیست و هم مخالف آموزه های اسلامی است . قرآن كریم صراحتا می فرماید:

ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم

                خداوند سرنوشت هیچ قوم و گروهی را تغییر نمی دهد مگر آنكه آنان خود آن را تغییر بدهند.

 

معنای این سخن آن است كه خداوند انسان ها را آزاد آفریده و سرنوشت آنان را به خود آنان واگذار نموده است . به همین دلیل هم هست كه انسان ها در برابر كارهایی كه انجام می دهند، در آخرت و در پیشگاه خداوند مسئول و پاسخگو است . اگر انسان مجبور باشد و تنها بتواند كارهایی را كه خداوند مقدر كرده انجام دهد و كارهای دیگری را نتواند انجام دهد ، معنی نخواهد داشت خداوند او را بخاطر كارهایی كه خود مقدر و معینش كرده است ، مواخذه كند . اگر كسی در دنیا مال دیگری را به دزدی یا به غصب گرفته باشد خداوند نباید در آخرت او را بخاطر دزدی یا غصب عذاب كند ؛ چون خودش آن را مقدر كرده و آن شخص چاره ای جز انجام آن كار نداشته است .

        اصولا فرستادن پیامبران برای هدایت مردم به همین دلیل است كه انسان ها در كارها و تصمیمات خود ، اختیار دارند و ممكن است از اختیارش استفاده كرده و راه غلط و بیراهه را انتخاب كنند . خداوند پیامبران را فرستاد تا راه صحیح را به آنان نشان دهد و از پیمودن راه نادرست برحذر شان دارد . انسان های مجبور نه هدایت پذیرند و نه می شود به آنان هشدار داد، راه غلط را انتخاب نكن. آفرینش بهشت و جهنم نیز به همین دلیل است كه خداوند ، انسان هایی را كه از قدرت و اختیارش در جهت درست استفاده كرده اند ، پاداش می دهد و كسانی را كه از آن در موارد نادرست و  خطا  استفاده كرده اند ، به جهنمش عذاب می دهد.

            شیعه به همین دلیل  ، دومین اصل از اصول مذهب خود را عدل قرار داده است . زیرا معنای مجبور بودند انسان ها این است كه خداوند هم انسان گنه كار را مجبور كرده تا گناه كند و دزدی نماید ، هم او را بخاطر این كارش به جهنم می برد و این عدالت نیست و خداوند كه عادل  است هرگز كسی را مجبور نمی كند ، كار نادرست و خطا انجام دهد و بعد او را در جهنم عذاب كند كه چرا این كار را انجام دادی .




طبقه بندی: عقیدتی ، 

تاریخ : دوشنبه 18 تیر 1386 | 05:07 ق.ظ | نویسنده : حقگو | نظرات
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.